زمینه و اهداف: ویتیلیگو یک اختلال رنگدانه ای بصورت فقدان اکتسابی پیگمانتاسیون است که وجه مشخصه بافت شناختی آن فقدان ملانوسیت های اپیدرمی می باشد. پاتوژنز بیماری فعلا ناشناخته است. مطالعات موجود معتقد به دخالت برخی مکانیزمهای ژنتیکی در اتیولوژی آن هستند و ماهیت آن را چند ژنی می دانند. مولکولهای (Human leukocyte Antigen, HLA) عملکرد مهمی در تنظیم پاسخ ایمنی دارند. ارتباط بین آنتی ژنهای HLA و بسیاری از بیماریهای اتوایمیون به خوبی مشخص شده است. هدف این مطالعه بررسی HLA-Typing کلاس I در بیماران مبتلا به ویتیلیگو مراجعه کننده به درمانگاه و بخش پوست بیمارستان سینای تبریز به منظور تعیین آنتی ژنهای مستعد کننده و یا پیشگیری کننده HLA در ویتیلیگو می باشد.روش بررسی: در این مطالعه تحلیلی مورد - شاهدی (case-control)، نمونه های خون وریدی 50 فرد سالم به عنوان شاهد و 50 بیمار مبتلا به ویتیلیگو مراجعه کننده به بخش و درمانگاه پوست بیمارستان سینای تبریز از مورخه دی ماه 1383 لغایت اسفند 1384 به منظور تعیین نوع آنتی ژنهای لوکوسیتی به روش میکروسیتوتوکسیسیتی مورد ارزیابی قرار گرفت. گروه شاهد از میان افراد سلامی که بعنوان دهنده کلیه تحت HLA-typing کلاس I قرار می گرفتند، انتخاب و آزمایشات در بخش ایمنولوژی بیمارستان امام خمینی انجام گرفت. از 50 بیمار، 48% مذکر و 52% مونث و در سنین 60-14 سالگی بودند. در گروه شاهد 66% مذکر و 34% مونث بوده و تقریبا در گروه سنی مشابه انتخاب شدند.یافته ها: HLAهای (P=0.031, OR=9.33) B49, (P=0.031, OR=9.33) CW3, (P=0.008, OR=10.75) CW2, (P=0.009, OR=2.90) A2 و (P=0.008, OR=1075) CW7 بعنوان آنتی ژنهای مستعد کننده و HLAهای (P=0.001, OR=0.206) BW6, (P<0.001, OR=0.008) BW4, (P=0.031, OR=0.107) B8, P=0.019, OR=0.316) A3 بعنوان آنتی ژنهای پیشگیری کننده این بیماری تعیین شدند.نتیجه گیری: در مطالعه ما ارتباط مثبت بین بیماری ویتیلیگو و HLAهای CW7, CW3, CW2, B49, A2 و ارتباط منفی بین بیماری ویتیلیگو و HLAهای BW6, BW4, B8, A3 حاصل گردید. در این مطالعه ارتباط مثبتی بین بروز بیماری ویتیلیگو و HLAهای B21, B13, CW6, BW60, BW35, BW6, B27, A30, A3 و ارتباط منفی بین بروز بیماری ویتیلیگو و HLA-A 19 که در سایر مطالعات بدست آمده بود، یافت نشد.

فرضیه: آرتریت روماتوئید یک بیماری سیستمیک التهابی مزمن است که آلل های خاصی از MHC کلاسII ، به خصوص HLADRB1 در استعداد ابتلا و نحوه بروز علائم آن نقش مهمی را ایفا می کند.روش مطالعه: در این مطالعه HLADR برای 120 بیمار مبتلا به آرتریت روماتوئید و 100 فرد سالم به عنوان شاهد با روش میکروسیتوتوکسیسیتی انجام شد.بیماران آرتریت روماتوئید بر اساس معیارهای مجمع روماتیسم آمریکا (ACR) تشخیص داده شدند و آزمایشات فرمول شمارش (CBC) و سرعت رسوب گلبول قرمز (ESR) نیز برای آنها انجام شد.یافته ها: در بیماران مبتلا به آرتریت روماتوئید HLADR1 بیشترین شیوع را داشت (40%). در حالی که در افراد کنترل HLADR1 فقط در 12% از افراد دیده شد.  HLADR3و HLADR4 کمترین میزان شیوع را داشتند (16%).نتیجه: این مطالعه برای اولین بار ارتباط بین HLADR و آرتریت روماتوئید را نشان داد. به طوری که وجود HLADR1، HLADR7 باعث استعداد ابتلا به آرتریت روماتوئید در این مطالعه می شود. اما HLADR2 و HLADR3 و HLADRw52 ممکن است نقش حفاظتی در برابر ابتلا به آرتریت روماتوئید را در بین بیماران ایفا نماید.

بیان مساله: آفت عود کننده دهانی، بیماری شایعی است که با وجود انجام تحقیقات گسترده، همچنان عوامل ایجاد آن ناشناخته باقی مانده اند؛ نکته ای که در اغلب تحقیقات به آن اشاره شده نقش بسیار موثر توارث در ایجاد این بیماری است. هدف: مطالعه حاضر به منظور بررسی دقیق تر اثرات و ارزیابی وجود (Human Leukocyte Antigen) HLA مرتبط با آفت انجام شد.روش بررسی: در این مطالعه مورد - شاهدی ، 60 بیمار مبتلا به آفت برای HLA-A و HLA-B و 37 نفر از بین آنان برای HLA-DR و HLA-DQ مورد آزمایش قرار گرفتند و نتایج با 25 نفر افراد بالای 30 سال که هرگز علایمی از آفت و یا سایر بیماریها نداشتند، با استفاده از آزمون دقیق فیشر مقایسه شدند.یافته ها: نتایج حاصله، نشانگر کاهش معنی دار در فراوانی برخی از آنتی ژن ها به خصوص HLA-DQW3 و HLA-A26  در گروه مورد بود؛ بنابراین بر حسب مطالعه حاضر، آنتی ژن های یاد شده به عنوان آنتی ژن های مقاومت در برابر ابتلا به آفت عود کننده دهانی مطرح می باشند؛ اما در مقابل افزایش معنی داری در فراوانی هیچ یک از آنتی ژنهای HLA در گروه بیماران نسبت به گروه شاهد مشاهده نشد. لازم به ذکر است که این نکته بر خلاف گزارشهای متعدد در مورد بیماری بهجت می باشد. (در مبتلایان به بهجت اغلب افزایش فراوانی آنتی ژن HLA-B51 گزارش شده است).نتیجه گیری: بر اساس یافته های این مطالعه، پاتوژنز ایجاد آفت در بیماری بهجت و آفت عود کننده دهانی متفاوت می باشد؛ البته برای اثبات این نظریه (عدم ارتباط این دو نوع آفت) انجام مطالعات دقیق تر ضروری است.

سیستم اصلی سازگاری نسجی (MHC) که نقش زیست شناختی مهمی را در پاسخهای ایمنی ایفا می کند، با بسیاری از بیماریهای انسانی مرتبط می باشد. در سالهای اخیر وجود ارتباط مستحکم بین بیماریهای آلرژیک و آنتی ژنهای HLA نیز به اثبات رسیده است. هدف این مطالعه، بررسی رابطه آسم آلرژیک و آنتی ژنهای سیستم HLA بر روی بیماران مبتلا به آسم آتوپیک می باشد. این مطالعه به صورت مورد- شاهدی بر روی 30 بیمار مبتلا به آسم آتوپیک و 100 نفر از افراد سالم به عنوان گروه شاهد در سال 1376 در شهر تهران صورت گرفته است. آزمایش HLA-Typing به روش استاندارد N.I.H (میکرولنفوسایتوتوکسیسیته) برای تعیین آنتی ژنهای کلاس دو افراد انجام و سپس به منظور تجزیه و تحلیل، فراوانی آنتی ژن و فراوانی ژنی در دو گروه مورد مطالعه تعیین و اختلافات مشاهده شده با روشهای آماری آزمون کای دو و آزمون دقیق فیشر مورد بررسی قرار گرفت. یافته ها نشان داد که بین بیماری آسم آلرژیک و برخی از آنتی ژنهای HLA کلاس دو، رابطه معنی داری وجود دارد، بطوریکه فراوانی آنتی ژنهای DR 2 و DR 53 در گروه بیماران نسبت به گروه شاهد افزایش و فراوانی آنتی ژنهای DR 52,DR 11,DR 5 و DQ 1 در مبتلایان به آسم آلرژیک نسبت به گروه شاهد کاهش نشان دادند. با توجه به این یافته ها بین بروز یا عدم بروز بیماری آسم آلرژیک و آنتی ژنهای HLA رابطه معنی داری وجود دارد.

سیستم اصلی سازگاری بافتی (MHC) به دلیل نقش زیست شناختی وسیع و گسترده آن در سیستم ایمنی بسیار مورد توجه بوده است. آنتی ژن های این مجموعه ژنی که در انسان تحت عنوان آنتی ژن های لکوسیتی انسانی (HLA) خوانده می شوند، در پاسخ های ایمنی نقش مهم و در خور توجهی دارند، و ژنوم مربوط به این مجموعه به عنوان ژن های کنترل کننده پاسخ های ایمنی مطرحند. از طرف دیگر رابطه قوی و مستحکم بین پاره ای از بیماری های با واسطه ایمنی (نظیر بیماری های خود ایمنی) و سیستم MHC تایید شده است. رابطه بیماری های آلرژیک و آنتی ژن های HLA نیز از جمله مواردی است که مورد توجه بوده است. این پژوهش به منظور بررسی رابطه آسم آلرژیک و آنتی ژن های سیستم HLA در 30 فرد بیمار (گروه آزمایشی) و 100 فرد سالم به عنوان گروه شاهد انجام پذیرفته است. آزمایش HLA-Typing به روش استانداردN.I.H  (میکرولنفوسیتوتوکسیسیته) برای تعیین آنتی ژن های کلاس یک افراد انجام و سپس به منظور بررسی های آماری با محاسبه فراوانی آنتی ژنی و فراوانی ژنی در دو گروه مورد مطالعه، اختلافات مشاهده شده با آزمون کای دو مورد بررسی قرار گرفت. نتایج بدست آمده نشان دادند آنتی ژن های A2, AW19 و A11 از گروه آنتی ژن های HLA-A و آنتی ژن B51 از آنتی ژن های HLA-B در دو گروه مورد بررسی به طور معنادار با یکدیگر اختلاف دارند .(p<0.05) با توجه به نتایج حاضر مشخص گردید که بین بیماری آسم آلرژیک و برخی از آنتی ژن های HLA کلاس یک، رابطه معنی دار وجود دارد.

مقدمه: ژنهای HLA کلاس II روی بازوی کوتاه کروموزوم 6 قرار گرفته اند و بشدت چند شکلی هستند و هر کدام از این ژن ها دارای تعداد زیادی الل می باشند، به طوری که به هر فرد یک هویت ژنتیکی اختصاصی می دهد. این ژنها در پیوند اعضاء و مغز استخوان نقش حیاتی دارند. در پیوند، پیوند مغز استخوان، شرط اصلی گرفتن پیوند، یکسان بودن ژنوتیپ های ژنهای HLA به ویژه ژنهای HLA کلاس II در فرد گیرنده و دهنده می باشد، به همین دلیل تعیین دقیق ژنوتیپ این ژنها با قدرت تفکیک بالا، در پیوند فوق العاده حیاتی است. در حال حاضر در کشور ما تایپ HLA از طریق روشهای سرولوژی، مولکولی PCR-SSP و یا روشهای مشابه انجام می گیرد، این روشها قدرت تفکیک پائینی دارند. اخیرا با استفاده از تکنیک مولکولی PCR-Reverse Dot-Blot کیت های برای تعیین ژنوتیپ ژنهای DRB3, DRB4, DRB5, DQB1, DQA1, HLA-DRB1 طراحی و ساخته ام که قدرت تفکیک بالا (High resolution genomic typing of HLA) داشته و جزء تشخیص های سریع و دقیق می باشد.مواد و روش ها: در مطالعه حاضر، برای ارزیابی دقت و قدرت تفکیک روشهای مختلف HLA typing تعدادی نمونه رفرانس از WHO تهیه شد که ژنوتیپ آنها بر اساس توالی نوکلئوتیدهای آنها معلوم بود. نمونه های رفرانس با روشهای سرولوژی، مولکولی PCR-SSP-RFLP, PCR-SSP  و روش PCR-Reverse Dot-Blot (مورد اخر با استفاده از این کیتها مذکور فوق) تایپ شدند. یافته ها & نتیجه گیری: نتایج نشان داد، روش سرولوژی و روشهای ملکولی PCR-SSP و PCR-SSP-RFLP توانایی تعیین دقیق اللها را ندارد و در اکثر موارد گروه های اللی را مشخص نمودند. در مقابل روش مولکولی PCR-Reverse Dot-Blot با استفاده از کیت های HLA-DRB1, DRB3, DRB4, DRB5, DQB1, DQA1 همان ژنوتیپ نمونه های WHO را نشان دادند.